Rolinda: “We moeten het samen doen”

Orthopedagoog-generalist Rolinda Donker werkt namens GGZ Drenthe voor Optimaal Leven, een samenwerking tussen zorginstellingen, huisartsen, verzekeraars en gemeenten, met als doel de kwaliteit van leven van mensen met langdurige psychische kwetsbaarheid te vergroten. Rolinda legt uit waarom het zo belangrijk is om de handen ineen te slaan én waarom de orthopedagogische blik daarbij onontbeerlijk is.

 

Kijken wat mensen nodig hebben om hun leven zo goed mogelijk te kunnen inrichten en meer regie te kunnen ervaren over hun eigen leven. Dat is de missie van Rolinda Donker, vertelt ze aan het einde van het gesprek. Maar hoe doe je dat? Samen, zo is Rolinda’s stellige overtuiging. “Ik ben altijd op zoek naar verbinding met anderen, want we moeten het samen doen. Dat geldt niet alleen voor het werk, maar ook voor de maatschappij als geheel. Het is allemaal zo individualistisch geworden, iedereen zit op z’n eigen eilandje. Ik hoop dat we elkaar in de toekomst weer meer gaan opzoeken.”
 

Optimaal Leven is een samenwerking tussen zorginstellingen, huisartsen, verzekeraars en gemeenten. Waarom is voor deze vorm van samenwerking gekozen?

 

“Door deze samenwerking zijn de schotten weg tussen een aantal organisaties, waardoor sneller hulp ingezet kan worden. We werken met de zogeheten EPA-doelgroep, mensen die vaak langdurige psychische zorg nodig hebben en die op meerdere gebieden in het leven vastlopen of zijn vastgelopen. De meeste cliënten wonen zelfstandig of begeleid zelfstandig – ze zouden in principe je buurman kunnen zijn. Het is fijn om met meerdere partijen laagdrempelig te kunnen kijken naar de zorg die mensen nodig hebben. Dit voorkomt onnodig wachten. Doordat we kortere lijnen hebben, begrijpen we elkaar ook veel beter.”
 

En wie maakt allemaal deel uit van dat team?

 

“Dat verschilt per cliënt, het hangt er echt vanaf wat iemand nodig heeft. In het team zitten meerdere disciplines waarbij iedereen vanuit zijn expertise meekijkt, denk bijvoorbeeld aan verpleegkundigen, trajectbegeleiders, verpleegkundig specialisten, GZ-psychologen en ervaringsdeskundigen. Binnen Optimaal Leven is de herstelvisie een erg belangrijke pijler. De ervaringsdeskundigen houden ons scherp op deze pijler. We proberen zoveel mogelijk wijkgericht te werken en onze drempel richting de mensen zo laag mogelijk te houden.”
 

Wat is het voordeel daarvan?

 

“Het voordeel van een team met meerdere disciplines is dat er breed gekeken kan worden naar de zorg die iemand nodig heeft. We proberen mensen zo kort als nodig is in zorg te houden en weer richting herstel te bewegen. Het betrekken van de wijkteams en het voorliggend veld in de zorg, maakt dat we mensen snel kunnen doorverwijzen naar een lichtere vorm van zorg, wat bevorderend kan werken voor het herstel. Door de kortere lijnen kan ook snel weer naar ons opgeschaald worden als dit nodig is. Deze korte lijnen zorgen ervoor dat mensen niet onnodig lang hoeven wachten op de zorg en dat komt de mensen ten goede.”
 

Waarom is de orthopedagogische blik zo belangrijk bij Optimaal Leven?

 

“Als orthopedagoog of orthopedagoog-generalist word je opgeleid om vooral de context mee te nemen in de behandeling en begeleiding van mensen. Het verstevigen en ondersteunen van het netwerk heeft een positieve uitwerken op mensen. Daarnaast zijn wij ook opgeleid in de richting van ontwikkelingsgericht werken. Wat dat betreft is mijn visie op zorg ook een beetje gevormd door mijn broer, die geclassificeerd is met schizofrenie. Ik merkte dat zijn behandelaars soms te snel aanstuurden op een diagnose of classificatie en dan dacht ik: kijk nu eerst eens wat breder. Wie is dit en waar komt hij vandaan? Wie zijn belangrijk in zijn netwerk? De medische blik was destijds bij hem te dominant aanwezig.”

 

Dus daar waak je nu ook voor bij Optimaal Leven.

 

“Ja, maar gelukkig wordt binnen GGZ Drenthe de visie breed gedeeld dat de orthopedagogische blik belangrijk is, dus dat is ontzettend fijn. Het voelt soms nog wel een beetje als pionieren, want binnen GGZ Drenthe ben ik de enige orthopedagoog-generalist binnen de GGZ 18+. Gelukkig krijg ik bij GGZ Drenthe alle vrijheid om zelf invulling te geven aan mijn rol. Ik ben heel tevreden over hoe het zich ontwikkelt, ieder team is een mooi dynamisch geheel. We kijken allemaal heel breed naar de mensen die we in zorg hebben, we hebben onze eigen bril die we meenemen als we kijken naar wat iemand nodig heeft. Het zijn eerder wetten en regels die soms in de weg zitten.”
 

Zoals?

 
“De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) heeft nog wel wat beperkingen voor OG’s. Volgens deze wet kunnen wij geen zorgverantwoordelijke zijn. Ten eerste voelt dat niet helemaal fair en ten tweede is het een hoop gedoe. Als ik bijvoorbeeld een zorgmachtiging wil aanvragen, moet ik dat aan een collega vragen. Het zet de orthopedagoog-generalist op achterstand, terwijl ze vanwege het personeelstekort juist zo hard nodig zijn. Een ander nadeel is dat de OG-opleiding nog niet bekostigd wordt Dus het zou voor de beroepsgroep fijn zijn als dit kan worden aangepast, als beroepsorganisatie kan de NVO daar een belangrijke rol bij spelen, want het ministerie van VWS doet ons hierin tekort.”

 

Kun je een voorbeeld geven van een cliënt waarbij de orthopedagogische blik van doorslaggevende betekenis was?

 

“Ja, er was een vrouw die op zichzelf woonde en van wie ik het gevoel had dat ze overvraagd werd. Toen hebben we haar sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau in beeld gebracht en mijn gevoel bleek te kloppen. Uiteindelijk is ze naar een beschermde woonvorm gegaan waar ze veel beter tot haar recht komt.”
 

Wanneer is een behandeling voor jou geslaagd?

 

“Dat laat ik zoveel mogelijk bij de cliënt. Een aantal van hen zal altijd in meer of mindere mate problemen blijven houden, dus je kijkt vooral naar wat voor de cliënt een acceptabele kwaliteit van leven is; wanneer vindt de cliënt het goed genoeg? Daarbij moet je waken om je eigen normen en waarden op de cliënt te projecteren. Iedereen definieert kwaliteit van leven anders. De een maakt zijn huis iedere week schoon, de ander eens per maand, wie ben ik om daar een oordeel over te hebben?”

 

Kun jij op jouw beurt ook dingen leren van psychologen en psychiaters?

 

“O ja, absoluut. GZ-psychologen hebben vanuit hun opleiding bijvoorbeeld meer kennis over diagnostiek en ze zitten van nature wat meer aan de behandelkant. Daarom ben ik nu bezig met een opleiding tot cognitief gedragstherapeut, want dan leer ik die kant ook weer wat beter kennen. En psychiaters bekijken zaken vaak door een medische bril. Een probleem kan bijvoorbeeld ook veroorzaakt worden door een schildklier die niet goed werkt. Daarom is het zo goed om met elkaar een team te vormen rond de cliënt.”

 

Heb je veel contact met andere orthopedagoog-generalisten die in de GGZ voor volwassenen werken?

 

“Jazeker, want de NVO heeft het netwerk GGZ 18+ opgezet en daar ben ik heel actief in. Het is ontzettend belangrijk om kennis en ervaring met elkaar uit te wisselen. Dus ik zou iedereen willen oproepen zich bij ons aan te sluiten, dan kunnen we de verbinding zoeken en onszelf ook wat meer laten gelden, want we mogen best wat minder bescheiden zijn vind ik.”

 

Je bent een bezige bij.

 

“Klopt, ik zit niet graag stil haha. Mijn vriend vraagt zich soms af waarom ik al die extra dingen erbij doe, maar ik vind het ook gewoon heel leuk. Ik ga iedere dag met veel plezier naar mijn werk.”

 

Meer informatie over het GGZ 18+-netwerk? Stuur dan een e-mail naar Annelijn van Wanrooij van de NVO: A.vanWanrooij@nvo.nl.

 

Tekst: Raymond Krul
Foto: GGZ Drenthe

About the Author /

m.buisman@nvo.nl

Alle artikelen